Sunday, September 25, 2022

गौरको बानेश्वर मन्दिर : जुन शताब्दियौ पुरानो छ !

ताजा / भरखरै प्राप्त

सनराइज बैंक गौर शाखाद्धारा रक्तदान कार्यक्रम सम्पन्न

रौतहट, ९ असोज । सनराइज बैंक रौतहट गौर शाखाले आफ्नो १५औं वार्षिक उत्सवको अवसरमा रक्तदान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ ।

रौतहटको बौधिमाई नगरपालिकामा तोडफोड

रौतहट, ९ असोज I रौतहट जिल्लाको बौधिमाई नगरपालिकामा तोडफोड भएको छ । बौधिमाई नगरपालिका स्थित श्री शंकर बिधालयका विद्यार्थीहरुले टिचरको अभाव र...

नक्कली प्रमाणपत्र बुझाएको भन्दै मन्त्रीकी पत्नीविरुद्ध मुद्दा

काठमाडौँ — कैलालीको धनगढी उपमहानगरपालिकास्थित शिव निम्न माध्यमिक विद्यालय (हाल मावि) देवरियामा अध्यापनरत शिक्षक गीता सोडारीले नक्कली प्रमाणपत्र पेस गरी शिक्षण गरेको...

वीरगञ्जमा चिडियाघरको शिलान्यास

६ असोज, वीरगञ्ज । पर्साको वीरगञ्जमा चिडियाघरको शिलान्याश गरिएको छ । वन तथा वातावरण मन्त्री प्रदीप यादवले वीरगञ्ज महानगरपालिका–३२...

नेपाल प्रहरीका पूर्वमहानिरीक्षक सर्वेन्द्र खनाल एमाले प्रवेश

काठमाडौँ — नेपाल प्रहरीका पूर्वमहानिरीक्षक सर्वेन्द्र खनाल नेकपा (एमाले)मा प्रवेश गरेका छन् । एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ‌ओलीले पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा...


धर्मेन्द्र कुमार साह । रौतहट, २४ भाद्र २०७९ । गौर वार्ड नम्बर दुई महादेवपटिमा रहेको छ बानेश्वर मन्दिर l बकिया नदि भन्दा करिब ५ सय मिटर पुर्वमा रहेको सो मन्दिर निकै नै पुरानो र ऐतिहासिक रहेको छ l बानेश्वर मन्दिरको निर्माण सम्बन्धि कुनै दस्तावेज नभएपनि यो राजा शिव सिंहले बनाएको बताइन्छ l राजा शिव सिंह तत्कालिन तिरहुत राज्यको राजा थिए l उनि सिम्रौनगढबाट साशन ब्यबस्था चलाउथे ।

राजा शिव सिंहको शासन १३३५ ई सम्म चलेको इतिहास रहेकोले सो मन्दिर त्यस पूर्वनै बनाइएको थियो l हालको बानेश्वर mandira कुनै बेला बने बनले घेरिएका थिए l सो क्षेत्र राजा शिव सिंहको शिकार गर्ने क्षेत्र हुने गर्थ्यो l उनि आखेटको लागि समय समयमा आउने गरेकाले हालको बानेश्वर मन्दिर परिसरमा उनका लागि आवास बनाइएका थिए l अहिले मन्दिर रहेको स्थान भन्दा करिब २ सय मिटर पुर्व उनि बस्ने घर बनाइएका थिए l उनले पुजा गर्न सो क्षेत्रमा शिव लिंगको स्थापना गरका थिए ।

पछि मानव वस्ती बढ्दै जादा सो क्षेत्रलाई बनेसर भन्न थालिएको हो l बनको देउता भएकोले बनेसर भनिएको हुनसक्ने बुझिन्छ l सोहि बनेसर मन्दिर क्षेत्र पछि अप्रभंस हुदै अहिले बानेश्वर भन्ने बुझिन्छ l राजा शिव सिंहको आखेटको लागि आउदा उनलाई बस्न बनाइएको घरको सुरक्षाको लागि सैनिकहरु तैनाथ गरिएको थियो l उनका हाथिसार र घोडासार पनि सोहि स्थानमा रहेका थिए l केहि बर्ष पहिला सम्म पनि सो स्थानमा खेत जोत्दा वा कोदालो चलाउदा खपडाका टुक्राहरु भेटिन्थे l खाप्दाका टुक्राहरु भेटिने गरेकोले उक्त स्थानमा खपडाकै घर बनाइएको हुन् सक्ने अनुमान गरिन्छ ।

सो क्षेत्रमा कोदालो चलाउदा वा हलो जोत्ने समयमा चाँदीका सिक्काहरु पाउनु सामान्य घटना मानिन्थे l यासपानी मन्दिर क्षेत्र कुनै वेलाको समृद्ध क्षेत्र रहेको र सो मन्दिरको सम्बन्ध सताब्दियौ पुरानो रहेको स्पष्ट हुन्छ l सो मन्दिर बनाउदा सम्म हालको महादेवपटि, टिकुलिया ,मचकुटिया लगायतका गाउहरु अस्तित्वमा आइसकेको थिएन l
एउटा प्रसंगमा हाल मन्दिर परिसरमा रहेको पोखरीको पुर्वमा चमत्कारी बस्तु रहेको छ l केहि बर्ष पुर्व केहि स्थानियले भैसी चराउन जादा उनी मध्येका एक उपेन्द्र झाले उक्त ठाउमा कोदालोले खन्दै गर्दा केहि बस्तु देखिएको तर त्यो बस्तुमा आखा पर्दै अन्धो भएको थियो l उक्त बस्तु हेर्ने सबैको आखा बन्द हुनथाले पछि त्यो खाल्डो पुरिएको थियो l त्यस भित्र के थियो भन्ने रहस्य अझै रहस्य नै रहेको छ ।

   तत्कालिन समयमा उक्त शिवलिङ्ग माथि खोप जस्तो संरचना रहेको थियो l पछि समय सापेक्ष सो मन्दिरको जिर्णोद्द्वर हुदै गयो l पछिल्लो समयमा सो मन्दिर परिसर भित्र बनाइएको पार्वती गणेश मन्दिर स्थानिय रामजी रायका बुवा कुलदिप राय लगायतका सहयोगमा निर्माण गरिएको थियो ।

गाउहरु बिस्तार हुदै जादा उक्त मन्दिरका महन्थको रुपमा पुरेनावाका गिरिहरुलाई जिम्मा लगाइएका थिए l मन्दिर आसपास रहेका कयौ बिघा जमिन पुरेनावाका गिरीहरुको जमिनदारी थियो l उक्त जग्गाहरु गुठीको नाउमा रहेपनि जमिनदारी भन्ने गिरीहरुको थियो l पछि उक्त जगाहरु महादेवपटिकै स्थानियाहरुको मातहत गएको थियो l ति मध्ये अधिकांस जग्गाहरु भन्ने निजीकरण भैसकेको छ ।
मन्दिर पुर्वको इनारको बकिया कनेक्सन
सो मन्दिरको उत्तर आपको फुलवारी भित्र रहेको इनार पनि ऎतिहासिक कथाहरु बोकेका छन् l उक्त इनार पनि मन्दिर संगै निरमाण गरिएको र सोहि इनारको पानीले मन्दिर भित्रको शिवलिङ्गमा जलाभिषेक हुने गरेका थिए l अर्को प्रसंगमा १९९० सालको भूकम्पको समयमा प्राय इनारहरुबाट बालुवा र कोइला निस्केको थियो ।

तर उक्त इनारको पानि भुकम्प पछि पनि पिउने लायाकनै रहेको ले सोहि इनारबाट हालका महादेवपट्टिका स्थानियहरुले पानि ल्याई खाएका थिए l उक्त इनारको सिधा सम्पर्क बकिया नदि संग पनि रहेको बताइन्छ l
बानेश्वर मन्दिर सम्बन्धि थप जानकारीहरु भे थप्दै जानु होला ।

लोकप्रिय

अस्पताल सार्न पाइदैन भन्दै स्थानीयले गरे नगरपालिका घेराउ

रौतहट, २४ साउन । आधारभूत अस्पताल सार्न पाइदैन, यथास्थानमा बन्नु पर्ने माग राख्दै मंगलवार वृन्दावन नगरपालिकाको कार्यालयलाई स्थानीय बासिन्दाहरुले २ घण्टा सम्म...

‘थापाको गृहनगर राप्रपाको निशानामा’ एक रुपियाँ भ्रष्टाचार गरे झुण्डिन तयार

–निशा गुरुङ हेटौंडा–महाधिवेशनमा पराजित भएपछि राप्रपा नेपालको कमाण्ड सम्हालेका कमल थापाको गृहनगर हेटौंडालाई राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनले...

आइबिए बिधालयकी जेसिका साह बनिन उत्कृष्ट वक्ता

रौतहट, २८ भदौ । रौतहट सदरमुकाम गौर स्तिथ राइस मिल को सभा हलमा एस आर एच मिडिया नेपाल को आयोजनामा अन्तर बिध्यालय...

Related Articles

सनराइज बैंक गौर शाखाद्धारा रक्तदान कार्यक्रम सम्पन्न

रौतहट, ९ असोज । सनराइज बैंक रौतहट गौर शाखाले आफ्नो १५औं वार्षिक उत्सवको अवसरमा रक्तदान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ ।

रौतहटको बौधिमाई नगरपालिकामा तोडफोड

रौतहट, ९ असोज I रौतहट जिल्लाको बौधिमाई नगरपालिकामा तोडफोड भएको छ । बौधिमाई नगरपालिका स्थित श्री शंकर बिधालयका विद्यार्थीहरुले टिचरको अभाव र...

नक्कली प्रमाणपत्र बुझाएको भन्दै मन्त्रीकी पत्नीविरुद्ध मुद्दा

काठमाडौँ — कैलालीको धनगढी उपमहानगरपालिकास्थित शिव निम्न माध्यमिक विद्यालय (हाल मावि) देवरियामा अध्यापनरत शिक्षक गीता सोडारीले नक्कली प्रमाणपत्र पेस गरी शिक्षण गरेको...